وقتی کامپیوتر یا لپتاپ بعد از چند سال کند میشود، خیلیها سریع به خرید رم، SSD یا پردازنده فکر میکنند.
اما سؤال اصلی این نیست که «چه قطعهای بخرم؟»
سؤال اصلی این است:
این سیستم اصلاً ارزش ارتقا دارد یا نه؟
چون بعضی سیستمها با یک ارتقای ساده دوباره قابل استفاده میشوند، اما بعضی سیستمها آنقدر قدیمی یا محدود هستند که هر چقدر برایشان هزینه کنید، نتیجهای که انتظار دارید نمیگیرید.
در آسارایان قبل از پیشنهاد خرید قطعه، اول همین را بررسی میکنیم:
آیا ارتقا برای این سیستم منطقی است، یا بهتر است بودجه برای خرید سیستم جدید نگه داشته شود؟
چرا نباید بدون بررسی قطعه بخریم؟
کند بودن سیستم همیشه یعنی رم کم نیست.
گاهی مشکل از هارد قدیمی است.
گاهی سیستم داغ میکند و افت عملکرد دارد.
گاهی پردازنده دیگر جواب کار شما را نمیدهد.
گاهی هم فقط با نصب SSD، سیستم چند برابر روانتر میشود.
برای همین خرید قطعه بدون بررسی، ممکن است تبدیل شود به هزینهای که تأثیر زیادی ندارد.
مثلاً زیاد دیدهایم کاربر میخواهد رم بخرد، اما بعد از بررسی مشخص میشود ویندوز هنوز روی HDD نصب است و اولویت اصلی SSD است.
یا کسی میخواهد کارت گرافیک قویتر ببندد، اما پاور و پردازنده سیستمش اصلاً برای آن کارت مناسب نیست.
پاور توان لازم را ندارد یا توان دارد ولی قدیمی هست و سوکتهای برق مناسب را ندارد یا با یک پردازنده ضعیف و قرارگیری گرافیک قوی گلوگاه ایجاد شده و اون کیفیتی که مد نظر ماست حاصل نمی شود .
پس قبل از خرید قطعه، باید ارزش ارتقا مشخص شود.
چراغ سبز؛ چه سیستمهایی معمولاً ارزش ارتقا دارند؟
پس اول باید مشخص کنیم هدف ما از ارتقا چیست ؟
ممکنه یک سیستم قدیمی DDR3 باشد که فقط هدف این است که ویندوز ۱۰ نصب شود و یک کاربری ساده در اینترنت یا حسابداری به ما بدهد بنابریان اگر بشود رم ۸ کرد و یک SSD اضافه نمود ارتقا منطقی می باشد . ولی همین مشتری اگر قصد بازی یا کار گرافیکی داشته باشه اصلا درست نیست . پس هدف ارتقا مهمترین نکته در ارتقا است
اگر سیستم شما پایه مناسبی داشته باشد، ارتقا میتواند کاملاً بهصرفه باشد.
۱. سیستمهای Intel نسل ۸ به بالا
سیستمهایی با پردازندههای نسل ۸ اینتل به بالا معمولاً هنوز ارزش ارتقای خوبی دارند.
مثلاً مدلهایی مثل:
- Core i3-8100
- Core i5-8400
- Core i5-9400
- Core i7-8700
این سیستمها معمولاً از رم DDR4 پشتیبانی میکنند و بسته به مدل مادربرد، میتوان رم، SSD، پردازنده یا کارت گرافیک آنها را ارتقا داد.
برای خیلی از کاربریها مثل کار اداری، گیم اقتصادی، برنامهنویسی، طراحی سبک و استفاده روزمره، این سیستمها هنوز گزینههای خوبی برای ارتقا هستند.
۲. سیستمهای AMD با سوکت AM4
اگر سیستم شما روی پلتفرم AM4 بسته شده باشد، معمولاً پتانسیل ارتقای خوبی دارد.
پردازندههایی مثل:
- Ryzen 3 1200
- Ryzen 3 2200G
- Ryzen 5 1600
- Ryzen 5 2600
- Ryzen 5 3600
- Ryzen 5 5600G
- Ryzen 7 3700X
در بسیاری از موارد هنوز ارزش نگه داشتن و ارتقا دارند.
مزیت AM4 این است که در بعضی مادربردها، با بررسی و آپدیت BIOS، امکان نصب پردازندههای قویتر هم وجود دارد.
البته این موضوع باید با مدل دقیق مادربرد و هدف ارتقا بررسی شود، چون همه مادربردها شرایط یکسانی ندارند.
۳. سیستمهایی که هنوز HDD دارند
اگر سیستم شما هنوز با هارد HDD کار میکند، احتمالاً اولین ارتقای مهم شما SSD است.
در خیلی از سیستمهای خانگی و اداری، نصب SSD بیشترین تأثیر را دارد؛ مخصوصاً در بالا آمدن ویندوز، باز شدن برنامهها و کاهش مکثهای سیستم.
حتی بعضی سیستمهای چند سال کارکرده، فقط با نصب SSD و افزایش رم، دوباره برای کارهای روزمره کاملاً قابل استفاده میشوند.
اما قبل از خرید SSD باید بررسی شود سیستم شما از چه نوع حافظهای پشتیبانی میکند:
- SATA
- M.2 SATA
- M.2 NVMe
چون خرید SSD ناسازگار، یعنی هزینه اشتباه.
۴. سیستمهایی با رم ۴ یا ۸ گیگابایت
اگر سیستم شما رم ۴ گیگ دارد، برای کارهای امروزی قطعا کم میآورد.چون یک ویندوز ۱۰ حداقل؟؟ گیگ رم استفاده می کنه
برای استفاده روزمره، اداری، حسابداری، وبگردی و کلاس آنلاین، معمولاً ۸ گیگ حداقل قابل قبول است.
برای تجربه روانتر، ۱۶ گیگ انتخاب بهتری است.
اما نکته مهم اینجاست:
همیشه نباید فقط به رم گیر داد.
قبل از خرید رم باید مشخص شود:
- رم سیستم DDR3 است یا DDR4؟
- مادربرد چقدر رم پشتیبانی میکند؟
- چند اسلات رم خالی دارید؟
- رم جدید با رم فعلی سازگار است یا نه؟
گاهی اضافه کردن یک رم ۸ گیگ مشابه، بهترین انتخاب است.
گاهی هم رم فعلی قدیمی یا ناسازگار است و باید کامل تعویض شود.
چراغ زرد؛ این سیستمها باید دقیقتر بررسی شوند
بعضی سیستمها نه کاملاً بیارزشاند، نه بدون بررسی ارزش ارتقای قطعی دارند.
۱. سیستمهای Intel نسل ۶ و ۷
اینکه بگوییم فقط نسل ۸ به بالا ارزش ارتقا دارد، دقیق نیست.
سیستمهایی با پردازندههایی مثل:
- Core i5-6500
- Core i5-6600
- Core i7-6700
- Core i5-7400
- Core i5-7500
- Core i7-7700
هنوز برای کارهای اداری، حسابداری، وبگردی، آموزش آنلاین و استفاده روزمره میتوانند کاملاً مناسب باشند؛ مخصوصاً اگر SSD و رم کافی داشته باشند.
اما برای گیم سنگین، تدوین حرفهای یا کارهای مهندسی جدی، باید دقیقتر بررسی شوند.
در این سیستمها معمولاً ارتقاهایی مثل SSD، رم و سرویس کامل منطقیتر از خرج سنگین برای پردازنده یا کارت گرافیک است.
۲. سیستمهای DDR3 قوی
همه سیستمهای DDR3 بیارزش نیستند.
بعضی سیستمهای DDR3 با پردازندههای قویتر هنوز برای کارهای سبک و اداری جواب میدهند.
مثلاً سیستمهایی با پردازندههایی مثل:
- Core i5-3470
- Core i5-3570
- Core i5-4570
- Core i5-4590
- Core i7-2600
- Core i7-3770
- Core i7-4770
- Core i7-4790
- بعضی مدلهای Xeon E3
اگر سالم باشند و برای کارهای سبک استفاده شوند، با SSD و رم کافی هنوز میتوانند ارزش ارتقا داشته باشند.
اما برای بازیهای جدید، تدوین سنگین یا رندر حرفهای، معمولاً ارتقای این سیستمها فقط یک راهحل موقت است.
اینجا باید حتماً هزینه ارتقا با خرید یک سیستم جدیدتر مقایسه شود.
چراغ قرمز؛ چه سیستمهایی معمولاً ارزش هزینه جدی ندارند؟
بعضی سیستمها آنقدر قدیمی یا محدود هستند که بهتر است برایشان هزینه سنگین نکنید.
۱. سیستمهای DDR2 یا قدیمیتر
اگر سیستم شما DDR2 یا قدیمیتر است، معمولاً ارتقای جدی آن منطقی نیست.
دلیلش ساده است:
- قطعات سازگار سخت پیدا میشوند.
- بیشتر قطعات دست دوم و پرریسک هستند.
- پردازندهها برای نرمافزارهای امروزی ضعیفاند.
- بعد از ارتقا هم سیستم هنوز محدود میماند.
این سیستمها امکان ارتقا رم به ۸ گیگ را خیلی محدود دارند خیلی از آنها از ورژن sata2 ساپورت می کنند که باعث کاهش سرعت SSD می شود و خیلی از انها از گرافیک های AGP استفاده می کنند پس همان طور که می بینید از همه جهت در بن بست قرار دارند به همین در اکثر مواقع هیچ ارتقایی برای اینم سیستم ها منطقی نیست
برای این سیستمها شاید یک استفاده خیلی ساده هنوز ممکن باشد، اما خرج جدی معمولاً بهصرفه نیست.
۲. سیستمهایی با پردازندههای خیلی ضعیف
پردازندههایی مثل:
- Intel Atom
- Celeron قدیمی
- Pentium قدیمی
- AMD E-Series
- Athlon قدیمی
معمولاً محدودیت اصلی سیستم هستند.
در این مدلها، حتی اگر SSD و رم هم اضافه کنید، نباید انتظار جهش بزرگ داشته باشید.
ارتقا ممکن است سیستم را کمی قابل تحملتر کند، اما آن را تبدیل به یک دستگاه سریع نمیکند.پس بیخیال ارتقا شوید
۳. لپتاپهای قدیمی و محدود
لپتاپ با کیس فرق دارد.
در اکثر لپتاپها، پردازنده و کارت گرافیک قابل تعویض نیستند. معمولاً فقط میشود رم، SSD و سرویس دستگاه را انجام داد.
اگر لپتاپ شما پردازنده ضعیف قدیمی دارد، ارتقا معجزه نمیکند.
اما اگر لپتاپ شما Core i5 یا Core i7 نسلهای میانی، یا Ryzen ۳ و Ryzen ۵ داشته باشد، ممکن است با SSD، افزایش رم و سرویس، هنوز ارزش استفاده داشته باشد.
برای لپتاپ، مدل دقیق دستگاه خیلی مهم است. چون دو لپتاپ ظاهراً شبیه هم ممکن است از نظر ارتقا کاملاً متفاوت باشند.
۴-ورژن PCI-X ۱۶ هم در ارتقا گرافیک مهم است فقط به اسلات pci-X16 نیاید توجه بشه لین یجوری جاش بده
پس ارتقا بهتر است یا خرید سیستم جدید؟
ارتقا زمانی منطقی است که با هزینه کمتر، نیاز شما را برطرف کند.
مثلاً اگر سیستم اداری شما فقط کند شده و هنوز HDD دارد، احتمالاً SSD و رم از خرید کیس جدید منطقیتر است.
اما اگر مادربرد، پردازنده، رم، پاور و حافظه همه قدیمی و محدود باشند، خرج کردن مرحلهبهمرحله ممکن است فقط پولتان را هدر بدهد.
یک قانون ساده:
اگر با یک یا دو ارتقای مشخص، سیستم جواب کار شما را میدهد، ارتقا ارزش دارد.
اما اگر برای رسیدن به نتیجه باید نصف سیستم عوض شود، احتمالاً خرید سیستم جدید منطقیتر است.
پیشنهاد آسارایان
قبل از خرید رم، SSD، کارت گرافیک یا هر قطعه دیگر، اول مشخصات سیستم را بررسی کنید.
برای تشخیص ارزش ارتقا، این اطلاعات کافی است:
- مدل پردازنده
- مقدار رم
- نوع حافظه؛ HDD یا SSD
- مدل مادربرد یا لپتاپ
- کاری که با سیستم انجام میدهید
- بودجهای که برای ارتقا در نظر دارید
اگر این اطلاعات را نمیدانید، یک عکس از Task Manager یا System Information بفرستید.
کارشناسان آسارایان بررسی میکنند و صادقانه میگویند:
- سیستم شما چراغ سبز ارتقا دارد یا نه؟
- اول کدام قطعه باید ارتقا پیدا کند؟
- کدام خرید برای شما بیفایده است؟
- ارتقا بهتر است یا خرید سیستم جدید؟
هدف این نیست که حتماً قطعه بخرید.
هدف این است که قبل از هزینه کردن، تصمیم اشتباه نگیرید.
مشخصات سیستم یا لپتاپتان را برای آسارایان بفرستید تا بگوییم ارزش ارتقا دارد یا بهتر است سراغ گزینه جدیدتر بروید.


